معمار

از کانسپت تا طرح (روند طراحی)

serin — Fri, 05 Sep 2008 17:16:18 GMT

مقاله ای کوتاه زیر با عنوان "روند طراحی" از آقای سعید صادقپور ارسال شده که شما را دعوت به مطالعه آن می کنم. (مقاله به صورت نگارشی اصلاح شده است)

"در معماری، هر طرح یك سیستم است."
با استفاده از این جمله سیستمی برای روند طراحی تهیه کرده ام که عبارت است از :
طراحی فرایندی است که از تفکر شروع و به یک محصول (بنا) ختم می شود.

بنا (محصول)، تجسم و تخیل، تفکر

عوامل موثر بر کانسپت در طراحی: هدف - تحلیل سایت و مکان یابی ساختمان - عوامل فرهنگی اجتماعی- عوامل جغرافیایی- شرایط آب و هوایی - برنامه فیزیکی طرح - خواسته کار فرما - مقیاس و تناسبات - بررسی مصالح و تکنولوژی ساخت بنا - ابعاد انسانی و فضاهای معماری (حرایم) و الزامات تاسیساتی

روش های مختلف طراحی معماری:

1- روش طراحی فرم گرا که برای طراحی بناهایی مثل سینما، تئاتر، موزه، فرهنگسرا و تا حدودی مذهبی می توانیم از چنین سبک و سیاقی استفاده کنیم.
2- روش طراحی عملکرد گرا که برای طراحی ساختمان هایی مثل بیمارستان، مدرسه ها و برج های مسکونی مورد استفاده قرار می گیرد.

فرم و معنا در آفرینش معماری: آفرینش معماری همواره با دو مقوله اساسی سر و کار داشته است: فرم یا شکل و مفهوم یا معنا. این دو مقوله که به ترتیب جنبه های صوری و معنایی معماری را تشکیل میدهند که از بحث انگیزترین مقولات در طول تاریخ معماری بخصوص معماری معاصر بوده اند.
آفرینش فرم در معماری: فرم یکی از مقوله های اساسی آفرینش معماری به شمار می آید. در واقع سنگین ترین وظیفه ای که برای معمار میتوان قائل شد، آفرینش فرم است، چرا که معمار بایستی در این مرحله با به کار گرفتن ماده زیبایی بیافریند، یعنی سخت ترین موجودیت را برای انتقال ظریف ترین معناها بکار گیرد.
نقش فرم در آفرینش معماری: برای معماران که از دیدگاه آفرینشی در فضای معماری به فرم می نگرند، آفرینش فرم از اهمیتی بسیار برخوردار است، زیرا معمار در آفربنش فضا آنچه را میخواهد بگوید، با استفاده از فرم ابراز میکند، همچنان که موسیقی سازان، نقاشان، شاعران و فیلمسازان نیز هریک به زبان و بیان خاص خود آنچه را در دل دارند، از طریق صوتها، کلامها و رنگها به مخاطبان خودشان انتقال میدهند. فرم چه در موسیقی، چه در معماری و چه در شعر، بعدهای ذهنی را می نمایاند و تنها راه ممکن برای انتقال مفهومی خاص از سوی آفریننده اثر به استفادهکننده و مخاطب است.
تشخیص فرم: خصوصیت عملكردی فضا، به دنبال صفت های فرمال فضا می آیند و وقتی ما اتاق را ساختیم، خود به خود عملكرد را تعیین كرده ایم. بنابراین در معماری، یعنی در ساختن فضاها، ما به منظور دستیابی به فانكشن باید از فرم شروع كنیم.
فرم و فضای معماری: عناصر فرم و فضا همراه یكدیگر واقعیت معماری را تشكیل می‌دهند. وقتی فضا توسط عناصر تشكیل دهنده فرم شروع به حبس شدن، محصور شدن، شكل گرفتن و سازماندهی شدن می‌كند، معماری بوجود می‌آید.

آیین‎نامه جامع برگزاری مسابقات طراحی معماری و شهرسازی

serin — Fri, 05 Sep 2008 15:58:25 GMT

مصوب پانصد و سیزدهمین جلسه مورخ 20/12/1381 شورای عالی انقلاب فرهنگی

تاریخ ابلاغ: 26/01/1382 شماره ابلاغ: 309/دش

شرح:
شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه 513 مورخ 20/12/81 به پیشنهاد فرهنگستان هنر، آیین‎نامه جامع برگزاری مسابقات طراحی معماری و شهرسازی را به این شرح تصویب كرد:

مقدمه

نظر به اهمیت ترویج مسابقات طراحی معماری و شهرسازی در ایجاد رقابت سالم میان طراحان معماری و شهرسازی و رشته‌های وابسته، ایجاد شور و نشاط علمی در جامعه معماران و شهرسازان، ارتقای فرهنگ عمومی در زمینه معماری و شهرسازی، فراهم آوردن عرصه مناسب برای معرفی استعدادهای تازه و ناشناخته، فرصت انتخاب طرح‌های بهتر و در نتیجه نیل به معماری و شهرسازی‌ای كارآمد و بهینه و متناسب با فرهنگ، اقلیم، و محیط زیست، نیل به بهره‌وری بیشتر در بناها و مجتمع‌های زیستی، و تخصیص بهتر منابع مالی كشور؛ و همچنین نظر به ضرورت سامان‌یابی و قانونمندی مسابقات طراحی معماری و شهرسازی، این آیین‎نامه تهیه و تنظیم شده است.
این آیین‌نامه برای كلیه دستگاه‌ها و اشخاص حقیقی و حقوقی در بخش‌های دولتی و غیردولتی كه به برگزاری مسابقه اقدام كنند، در حدودی كه شرح آن ذكر خواهد شد لازم‌الاجراست. دستورالعمل تفصیلی در هر مورد در چارچوب آیین‌نامه حاضر توسط دستگاه ذی‏ربط تدوین و ابلاغ خواهد شد. همچنین شرح و تبیین مفاد آیین‌نامه حاضر توسط فرهنگستان هنر تهیه و ابلاغ خواهد شد و در حكم پیوست این آیین‌نامه خواهد بود.

تاج محل - معمار ایرانی

serin — Tue, 02 Sep 2008 11:00:21 GMT

در ایران، ساختن مزار یکی از شیوه های معمول برای بزرگداشت بزرگان مذهبی یا رجال و افراد مهم اجتماعی یا کشوری بود که به ویژه از دوره ایلخانی به بعد بیشتر از گذشته مورد توجه قرار گرفت. در دوره گورکانیان هند که آنان را می توان در برخی زمینه ها وارث تیموریان دانست، به ساختن مزار برای بزرگان به صورت بارزی توجه شد. در واقع، فرهنگ ساختن مزار و مقبره برای درگذشتگان توسط مسلمین به هند راه یافته است. زیرا پیش از ورود مسلمانان به هند، بسیاری از هندی ها اجساد مردگان را می سوزاندند و شیوه ای برای تجلیل بزرگان خود نداشتند. در این دوران، شماری مزار نیز برای بانوان دربار ساخته شد که تاج محل یکی از آن ها به شمار می آید.
تاج محل آرامگاه ارجمند بانو ملقب به ممتاز محل، همسر محبوب پنجمین پادشاه گورکانی موسوم به شاه جهان است. ممتاز محل در 1040 ه.ق. درگذشت و آرامگاه او میان سالهای 1049 تا 1065 هجری قمری برپا شد. امپراتور جایگاهی را در کنار رود جمنا برگزید. وی قصد داشت برای خود نیز آرامگاهی در کران دیگر رود و برابر آن بسازد و این دو بنا را با پلی به یکدیگر متصل سازد به نشانه آنکه پیوند او و همسرش از جریان زمان هم در می گذرد. قرار بود که بر خلاف نمای تاج محل که از مرمر سفید بود، آرامگاه شاه از مرمر سیاه باشد. اما سرنوشت بر این شد که آرامگاه دوم هرگز برپا نشود و امپراتور در کنار همسرش آرام گیرد.

هنگامی که ممتاز محل درگذشت، امپراتور داغدیده طراحان، مهندسان و استادکاران را از هند، ایران و آسیای مرکزی گرد آورد تا آرامگاهی را بسازند که آخرین دستاورد معماری مغولان اعظم گردید. در آرامگاه تاج محل جملگی سنت های معماری آسیای مرکزی، ایران و هند به طور هماهنگ و موزون تلفیق یافته و بیشترین تأکید بر تناسبات هندسی عمارت شده است. این اثر دارای پیشینه های چندی از آرامگاه همایون بوده است. وی که دومین امپراتور گورکانی هند بود به ایران تبعید شد. او در بازگشت به هند، گروهی از هنرمندان ایرانی را با خود به همراه برد. بنا بر این شگفت انگیز نیست که تاج محل از الگوهای ایرانی و میراث معماری هندو بهره گرفته باشد.

بنای آرامگاه برروی دو صفه روی هم قرار گرفته است. صفه اول 374 *141 و صفه دوم 120 *120 ذراع است. ساختمان مزار با طرح هشت بهشت طراحی و ساخته شده است. هشت بهشت یا هشت جنة نام نوعی طرح معماری است که بر اساس آن به طور معمول در وسط نقشه بنا یک فضای مرکزی غالبا گنبدی شکل وجود دارد که از مرکز آن چهار محور تقارن عبور می کند.
در دو طرف شرقی و غربی عمارت مزار، دو ساختمان کاملا همانند به صورت متقارن ساخته شده است . بنایی که در سمت غرب عمارت قرار گرفته، مسجدی است که از سه گنبدخانه و سه ایوان ترکیب شده است. در جبهه شرقی مزار بنایی مشابه مسجد ساخته شده که مهمانخانه مجموعه است و در همه خصوصیات کالبدی مانند مسجد است به جز آنکه محراب ندارد و بر روی سنگفرش آن شکل جانماز ایجاد نشده است.
در بالای عمارت تاج محل، گنبد امرودی (گلابی) شکل قرار دارد که دو پوسته است. ارتفاع گنبد اصلی از روی صفه بیش از 50 متر است. در چهار طرف گنبد اصلی، چهار عدد طاقی با گنبد کوچک قرار دارد. وجود چهار گنبد کوچک در چهار سوی گنبد اصلی، سنت و شیوه ای است که آن را در مقبره امیر اسماعیل سامانی در بخارا می توان ملاحظه کرد. بنا بر این، خصوصیت مزبور را می توان از ویژگی های معماری ایرانی دانست.

چهار منار در چهارگوشه صفه عمارت مزار وجود دارد. این خصوصیت را باید به معماری گورکانی نسبت داد. ساختن چهار منار در چهارگوشه یک عمارت در دوره تیموری رایج شد و در دوره گورکانی و به ویژه در تاج محل، آنها را به صورت مستقل از ساختمان، در چهار گوشه صفه ساختند. وجود چهار منار در گوشه های صفه موجب شکل گیری فضایی بصری - روانی شد که عمارت مزار در میان آن اهمیت ویژه ای یافته است، زیرا افزون بر خصوصیات حجمی یگانه و ممتاز آن، تمام سطح آن را با سنگ مرمر سفید پوشانده اند، در حالی که سطح صفه اول و نیز مهمانخانه و مسجد واقع در دو سوی آن را با سنگ سرخ پوشانیده اند. در جلوی عمارت آرامگاه، باغی مربع شکل ساخته شده است. مربع یکی از شکل های کامل و به ویژه یکی از شکل های مهم و مقدس در فرهنگ طراحی معماری و شهری در ایران است. عرصه باغ نیز با طرح چهارباغ که یکی از مهمترین الگوهای طراحی باغ ایرانی است، ساخته شده است. در این شیوه، عرصه باغ توسط دو معبر متقاطع به چهار قسمت تقسیم می شد. هر یک از این چهار عرصه نیز دوباره به چهار قسمت تقسیم می شد و این روند تا جای ممکن ادامه می یافت و فضای هر سطح با درختان و گلهای متنوع پوشانده می شد.

بخشی از تزئینات تاج محل - ترصیع سنگ های قیمتی بر مرمر سفید

دروازه با شکوه ورودی باغ و مزار با نام جلوخان، در وسط جبهه متصل به باغ قرار گرفته است و طرحی تقریبا مانند هشت بهشت اما به شکلی ساده دارد. جلوخان نوعی فضای شهری به حساب می آید که غالبا به عنوان فضایی رابط میان یک فضای معماری و یک فضای شهری مانند بازار، معبر یا میدان مورد استفاده قرار می گرفته است. در طراحی مجموعه تاج محل، اصل سلسله مراتب (توجه به نحوه ترتیب، تنظیم و استقرار عناصر بر اساس اهمیت معنوی و نمادین فضاها) مورد توجه بوده است.
در این مجموعه، حرکت شخص از دنیوی ترین نماد (بازار) آغاز می شود و به اخروی ترین نماد مجموعه (مزار) منتهی می شود. در این بین، میدان جلوخان فضایی رابط و برزخ گونه بین بازار و مزار (دنیا و آخرت) است. حضور مزار در باغ را نیز می توان استعاره ای از حضور انسان در بهشت دانست. توجه به اصول تقارن، مرکزیت و ریتم نیز از دیگر ویژگی های این مجموعه است که آن را این چنین ارزشمند ساخته است.
در متون تاریخی به نام معمار این مجموعه اشاره نشده است اما در برخی از متن های متأخر، از شخصی به نام استاد عیسی نام برده شده که بعضی او را اهل شیراز و عده ای وی را اهل استانبول دانسته اند. برخی از پژوهشگران نیز به یک نسخه خطی اشاره کرده اند که در آن به «استاد عیسی شیرازی نقشه نویس» و «امانت خان شیرازی طغرانویس» اشاره شده است. علاوه بر این، در برخی از متون به شخصی به نام استاد احمد لاهوری اشاره شده است. هرچند که وجود یک معمار لاهوری در طراحی تاج محل به معنی فقدان یک یا چند معمار ایرانی نیست. زیرا می توان اظهار داشت که طراحی و ساخت این مجموعه عظیم و با شکوه، تنها توسط یک معمار صورت نپذیرفته است و به احتمال زیاد چند نفر معمار و عده کثیری هنرمند در این کار مشارکت داشته اند.

منابع :
هنر اسلامی : زبان و بیان/ تیتوس بورکهارت/ مسعود رجب نیا/ سروش/.1365
تداوم طراحی باغ ایرانی در تاج محل/ حسین سلطان زاده/ دفتر پژوهش های فرهنگی/ 1378

دانشنامه معماری و شهرسازی ایران زمین به صورت وبگاه تهیه می شود

serin — Sat, 30 Aug 2008 03:37:18 GMT

منبع : خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران - ایرنا

مدیر دانشنامه معماری و شهرسازی ایران زمین گفت: دانشنامه معماری و شهرسازی ایران زمین تا پایان سال جاری به صورت وبگاه در شبکه اینترنت قرار می گیرد. به گزارش ایرنا به نقل از روابط عمومی میراث فرهنگی، محمد بهشتی افزود:
دامنه جغرافیایی دانشنامه تاریخ معماری و شهرسازی ایران زمین همه جهان ایرانی را از سیحون تا خلیج فارس و از سند تا فرات در برمی گیرد. دامنه تاریخی آن نیز شامل روزگار پیش از تاریخ تا پایان دوره پهلوی اول است.
وی گفت: دانشنامه رایانه ای تاریخ معماری و شهرسازی ایران زمین با همکاری حوزه پژوهشی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشکری، فرهنگستان هنر و وزارت مسکن و شهرسازی تهیه و تدوین می شود.
بهشتی افزود: این دانش نامه براساس تفاهم نامه منعقد شده در نیمه دوم سال ‪ ۸۵‬میان فرهنگستان هنر، وزارت مسکن و شهرسازی و سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فعالیت خود را آغاز کرد.
دانشنامه تاریخ معماری و شهرسازی ایران زمین نخستین دانشنامه دیجیتال فارسی در زمینه تاریخ معماری ایران زمین خواهد بود.

هسته کارشناسان معماری تشکیل می شود

serin — Sat, 30 Aug 2008 03:36:13 GMT

به گزارش خبرنگار مهر در مشهد، سید محمد پژمان بعد از ظهر امروز در نشستی خبری در جمع خبرنگاران در محل شهرداری مشهد افزود: چهره شهر کهنه، فرسوده و نازیباست و نیاز دارد با نوسازی شخصیت و هویت آن آشکار شود. وی افزود: این کارشناسان تمام محورهای شهر را بررسی و نارسایی های هر بخش را ثبت نموده و برای اصلاح آن برنامه ریزی می کنند. پژمان میدان ملک آباد را از میادین زیبا دانست و اظهار داشت: معابر آن نیز به لحاظ ترافیکی از شریان های اصلی شهر است که تخریب آن نازیبایی هایی را به وجود آورده است.

وی از انتخاب مشاوری برای طراحی حدفاصل ملک آباد تا تقی آباد خبرداد و تصریح کرد: امسال با تجهیز مصالح، معابر و مبلمان شهری در این بخش اصلاح می شود. شهردار مشهد اظهار امیدواری کرد: با استفاده ازآسفالت پلیمری زیرساخت های شهر را اصلاح کنیم. مدیر فنی و عمران شهرداری مشهد از بازسازی نهر قدیمی گناباد به طول ۹/۳ کیلومتر در مشهد خبر داد. علی ریحانی گفت: بازسازی این نهر در دو فاز و با ۱۰ میلیارد ریال اعتبار اجرا می شود. وی افزود: فاز یک این پروژه از تقاطع ۷۵ متری میثاق تا انتهای بلوار شاهد توسط منطقه ۱۰ به صورت خاکی در دست اجراست. ریحانی فاز دوم پروژه را از انتهای بلوارشاهد تا کال چهل بازه به طول ۱ کیلومتر دانست و اظهار داشت: این بخش به صورت بتنی طراحی شده که در سالهای جاری اجرایی می شود. وی اظهار امیدواری کرد: این پروژه سال آینده مورد بهره برداری قرار گیرد.

ایران دارای غنی ترین هویت معماری مساجد جهان است

serin — Sat, 30 Aug 2008 03:35:18 GMT

خبرگزاري جمهوري اسلامي :

کارشناس امور مساجد کشور و رییس موسسه مساجد گفت: ایران دارای غنی ترین هویت معماری مساجد در جهان است.
حجت الاسلام محمدتقی قرائتی روز جمعه در حاشیه برگزاری نشست قرآنی هیات باب الحوائج شهرکرد در گفت وگو با ایرنا افزود:در تنوع معماری مساجد هیچ کشوری همانند ایران نیست، اما این معماری در مساجد کشور روبه فراموشی است و ایران از نظر تنوع معماری جایگاه خود را درصورت بی توجهی در آینده از دست می دهد.
قرائتی تاکید کرد: هم اکنون برخی کشورهای غیراسلامی و حتی کشورهای اسلامی اقدام به تهیه اطلس معماری مساجد ایران کرده اند، اما این اطلس هنوز در ایران تدوین نشده است.
وی تاکید کرد: سازمانهایی مانند سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری که بودجه کافی دراختیار دارند باید اقدام به تهیه اطلس مساجد کشور کنند.
کارشناس امور مساجد گفت: هم اکنون سرانه خاصی برای مساجد کشور وجود ندارد و باید بیش از ‪ ۲۵۰‬هزار مسجد در کشور احداث و بنا شود.
قرائتی اظهار داشت: درحاضر حاضر تنها کمتر از ‪ ۵۰‬هزار مسجد در ایران وجود دارد.
به گفته وی، در محله ها و خیابان هایی که بیش از ‪ ۴۰‬مسجد نیز وجود داشته باشد، مردم با این حال در مساجد شرکت می کنند و در هر ‪ ۵۰۰‬متر در شهرهای کشور به یک مسجد نیاز است.
با حضور رییس موسسه امور مساجد کشور نشست قرآنی باب الحوائج شهرکرد در حسینیه اعظم شهرکرد در آستانه ماه مبارک رمضان با حضور نماینده ولی فقیه در چهارمحال و بختیاری و امام جمعه شهرکرد، مدیرکل اوقاف و امورخیریه استان برپا شد.

برج میلاد 10 مهر افتتاح می‌شود

serin — Sat, 30 Aug 2008 03:17:41 GMT

معاون فنی عمرانی شهرداری تهران از افتتاح و بهره‌برداری قطعی برج میلاد در 10 مهر سال جاری خبر داد.

احمد دنیا مالی در گفت‌وگو با فارس افزود: برج میلاد به سرعت آماده بهره‌برداری می‌شود و در قسمت پایانی كار هستیم.

معاون فنی عمرانی شهرداری تهران ادامه داد: یكی از پیچیده‌ترین پروژه‌های مهندسی كشور به دست مهندسان ایرانی ساخته شده است.

وی افزود: مردم با بازدید از این پروژه خواهند دید كه چه كار بزرگی در این مجموعه انجام شده است.

به نقل از فارس، بخش‌هایی از فاز اول پروژه مركز ارتباطات بین‌المللی تهران نظیر سالن همایش‌ها، مورد بهره‌برداری نهایی قرار گرفته و برج میلاد نیز انجام وظایف مخابراتی خود را آغاز كرده است.

رضا میرصادقی، مدیر عامل شركت یادمان سازه در خصوص علت تأخیرهای به وجود آمده در بهره‌برداری نهایی از فاز اول پروژه برج میلاد گفت:‌ براساس گزارش تهیه شده 87 درصد تأخیر در كار مربوط به عوامل بین‌المللی و فسخ یك طرفه قراردادهای طرف خارجی و 13 درصد باقی‌مانده شامل شرایط خاص آب و هوایی زمستان سال گذشته و سایر عوامل بوده است كه قبلاً به مردم‌ اعلام شده است.

به گفته وی،‌ شرایط بین‌المللی و تحریم‌ها اگر چه مانع اجرای تعهد زمانی شده است اما زمینه نوآوری و شكوفایی‌های متعدد و بروز خلاقیت‌هایی ایرانی را فراهم آورد و به رغم تمامی تحریم‌ها، امروز برج میلاد نه تنها نمادی برای تهران كه نمادی از همت و تلاش مهندسان ایرانی است و تحریم‌ها توان مهندسی كشور را بالا برده است.

مدیر عامل شركت یادمان سازه درباره شروع به كار فاز دوم پروژه مركز ارتباطات بین‌المللی تهران نیز گفت: كار ساخت فاز دوم این پروژه كه شامل هتل 5 ستاره، مركز تجارت جهانی و مراكز اداری و عمومی است، به طور رسمی امسال آغاز شده و مهندسان در حال تكمیل نقشه‌ها و تأمین تجهیزات برای شروع كار ساخت هستند.

پروژه دانشگاه‌های آلمان و ایران برای ساخت بناهای ضد زلزله

serin — Sat, 30 Aug 2008 02:01:07 GMT

دانشگاه‌های وپرتال و اصفهان در یک پروژه مشترک برای ساخت ساختمان‌ها و بناهای مقاوم در برابر زلزله همکاری می‌کنند که یکی از ضروری‌ترین نیازهای مناطق زلزله‌خیز چون ایران است.

بر پایه بیانیه «میشاییل کرومر» از بخش مطبوعاتی دانشگاه وپرتال، قرار است هشتاد دانشجوی ایرانی رشته مهندسی، با حمایت آکادمی آلمانی خدمات مبادله دانشجو و با مدیریت پرفسور «جرج پگلس»، در یک پارکینگ دانشگاه وپرتال، یک نمونه مدرسه مقاوم در برابر زلزله احداث کنند.

بنا بر این بیانیه، وزرات امور خارجه آلمان، بودجه مالی این پروژه را تأمین می‌کند که احداث آن (27 اوت) آغاز شد و جشن پایانی آن 27 سپتامبر برگزار می شود. دانشجویان ایرانی و آلمانی تحت سرپرستی یک تیم از دانشجویان بین‌المللی مقطع دکترا، قرار است در سه شیفت، اجزای اصلی یک مدرسه مقاوم در برابر زلزله را با معماری ایرانی احداث کنند.

این بیانیه افزود: مسکن جدید کافی (حدود یک میلیون در سال) و ایجاد فرصت شغلی جدید که دو مشکل اصلی ایران هستند، دسترسی به ایده‌ها و راهكارهای علمی را برای حل این مشکلات ضروری می‌كنند.

منبع خبر : ایرامم

گوشه ای از حکومت کریم خان زند

serin — Fri, 29 Aug 2008 23:48:01 GMT

پاسخ کریم خان زند به پیشنهاد روسیه

بیست و هفتم نوامبر سال 1770 میلادی کریم خان زند، وکیل ایرانیان، در عمارتی در شیراز که امروز «موزه پارس» نامیده می شود، فرستاده روسیه را پذیرفت که رنج سفر دو هزار و پانصد کیلومتری از سن پترزبورگ تا شیراز را بر خود هموار کرده بود تا پیام تزار روسیه را به فرمانروای ایران برساند. سفیر تزار خبر پیروزی روسیه بر عثمانی را در جنگ دریایی به اطلاع خان رسانید و تمایل تزار را به داشتن روابط دوستانه و اتحاد با وی اعلام داشت. فرستاده تزار انتظار داشت که کریم خان که دو بار با عثمانی بر سر بصره جنگیده بود از شنیدن خبر شکست دریایی عثمانی خرسند شود که کریم خان ابرو در هم کشید و خطاب به سفیر تزار گفت که شکست ملت دیگر ما را شاد نمی کند و سفیر تزار (طبق نوشته های به جای مانده از او، به قلم خودش) شوکه شد و بعداً به تزار گزارش داد که اتحاد با کریم خان را برضد عثمانی فراموش کند و اضافه کرده بود که کریم خان با همه رهبرانی که دیده، درباره آنان شنیده و در کتب تاریخ خوانده است فرق دارد، زیرا خودش را یک تبعه عادی مانند سایر مردم می داند، مردی است به غایت فروتن و بدون هرگونه افاده؛ رفتارش هم دیپلماتیک نیست و دیدار با او تشریفات ندارد.

باید دانست که کریم خان در هر دو جنگ خود با عثمانی بر سر بصره پیروز شده بود. وی علاوه بر دور ساختن عثمانی از منطقه بصره، هلندی ها را هم از خارک و جزایر اطراف آن اخراج کرده بود.

کریم خان که از پذیرفتن عنوان شاهی و تاسیس سلسله اجتناب می کرد نسبت به امنیت خلیج فارس و خوزستان حساس بود.

مورخان اروپایی کریم خان را مردی عادل و منصف و یک ایرانی فوق العاده و شخصیتی منحصر به فرد در تاریخ توصیف کرده و درباره اش به نقل از دیپلمات های اروپایی و میسیون های مسیحی نوشته اند؛ کریم خان که از یک نژاد خالص ایرانی (لر) بود از دیدن شادی مردم شاد می شد و برای شاد کردن شیرازی ها از جیب خودش (نه از خزانه عمومی) به نوازندگان پول می داد که در میدان های شهر ساز بزنند و اگر فرصتی به دست می آورد درطباخی های عمومی در کنار مردم عادی غذا صرف می کرد و با شنیدن گفت وگوی آنان با یکدیگر از دشواری ها آگاه می شد و این مسائل را حل می کرد. به نوشته منشی کریم خان، به باور نماینده ایرانیان (کریم خان) مسائل کوچکند که گاهی دفعتاً چنان بزرگ می شوند که دودمانی را منقرض می کنند.

کریم خان که رییس طایفه زند از مردم « ملایر » و یکی از ژنرال های ارتش نادرشاه بود؛ پس از قتل نادر (دهم ژوئن 1747 در یک کودتای نظامی در قوچان)، در سخت ترین شرایط تصمیم گرفت مانع از هم گسیختگی ایران شود؛ زیرا پس از کودتا، هر ژنرال در یک منطقه از کشور پرچم خودمختاری برافراشته بود. از جمله ژنرال احمدخانی درانی در قندهار. در این هرج و مرج، کریم خان با ده سال تلاش یکایک این مدعیان را سرکوب و یا غیر فعال کرد، ولی پس از هر پیروزی، مغلوبین را مورد بخشودگی قرار داد و دشمنان مقتولش را با احترام و تشریفات مرسوم دفن کرد و با این که بنای کاخ گلستان را در تهران آغاز کرده بود، شهر شیراز را پایتخت کشور قرار داد تا بازگشتی به عهد باستان و در مجاورت تخت جمشید باشد.

وی با ایجاد یک نظام اداری - قضایی کارآمد آرامشی را به ایران بازگردانید که قرن ها روی آن را به خود ندیده بود.

کریم خان در طول 30 سال زمامداری اش به عمران و آبادانی فراوان دست زد. تجارت را تشویق و مالیات کارگران و کشاورزان را لغو کرد. در شیراز بناهای متعدد از جمله مسجد و بازار وکیل را ساخت. حافظیه و آرامگاه سعدی از کارهای اوست. وی در کرمان نیز دست به عمران زد و بازسازی مسجد جامع مظفریه از یادگارهای اوست و به همین سبب کرمانی ها لطفعلی خان نوه وی را در روزهای سخت در پناه خود قرار دادند که گرفتار شقاوت و بی رحمی دشمن او آقامحمدخان قاجار شدند. هم اکنون موزه ی شهرستان ملایر همان خانه ی قدیمی متعلق به لطفعلی خان است.

كتیبه خشایارشا به خط میخی (فارسی باستان)

serin — Fri, 29 Aug 2008 22:29:18 GMT

محل و تاریخ اكتشاف: اطراف تخت جمشید به سال 1345

خدای بزرگ است اهورا مزدا كه این شكوه را كه دیده می شود آفرید. كه شادی را برای انسان آفرید. كه خرد و توانایی را به خشایارشا بخشید. خشایارشاشاه گوید:به خواست اهورامزدا من چنانم كه راستی را دوست دارم و از دروغ بیزارم. من نمی خواهم كه قوی بر ضعیف ستم كند و نه مرا كام است كه به قوی از سوی ضعیف ظلم كرده شود، آنچه را كه راست است، آن را می پسندم.

خواست خدا در زمین آشوب نیست بلكه صلح نعمت و حكومت خوب است. من دوست دروغگو نیستم، تند خو نیستم، هر آنچه مرابه خشم آورد با نیروی خرد بر آن چیره ام و سخت بر امیال خود مسلط هستم.

هر كه همكاری و همیاری پیشه كند در خور كوششش او را پاداش می دهم و آنكه آسیب رساند او را متناسب با گزندش مجازات می كنم. نه مرا كام است كه مردی آسیب برساند و نه مرا كامی است كه اگر آسیب رساند مجازات نشود. آنچه كسی بر ضد كس دیگری بگوید مرا باور نیاید مگر آنكه بنا به قانون نیك گواه آورد و داوری ببیند. اگر مردی فراخور توانایی طبیعی خویش كاری را انجام دهد و بجای آورد شادمان و خرسند می شوم و خشنودی ام را كرانه ای نیست. چنین است هوش و اراده من.

مپندار كه زمزمه های پنهانی و در گوشی بهترین سخن است، بیشتر به آنی گوش فرادار كه پس پرده می شنوی. تو بهترین كار را از توانمندان مدان و بیشتر به چیزی بنگر كه از نا توان سر باز زند. چون آنچه از سوی من انجام شد ببینی یا بشنوی چه در زادگاهم و چه در آوردگاه رزم، بدان كه این توانایی من است، علاوه بر قدرت اندیشه و هوشم. این است كاردانی من.

تا جایی كه تن من توان دارد در جنگجویی هماوردی خوبم، چون در آوردگاه باشم كسی را كه از دور می بینم به نیروی ادراك و خرد می دانم كه بدخواه است یا كه دژ اندیش نیست. به نیروی ادراك و اراده خویش همواره نخستین كسی هستم كه تصمیم می گیرد كار شایسته را. چون نافرمانی را ببینم و چون دوستداری را.

مردی هستم آزموده هم با دستها و هم با پاها. به هنگام سوار كاری سواری خوبم به عنوان كمانور تیراندازی چیره دستم چه بر اسب باشم چه با پای پیاده. در نیزه وری نیزه وری نیكم، خواه از روی اسب خواه از روی خاك. اینها هنر هایی است كه اهورا مزدا مرا بخشیده است و توانایی بكار بردن آن را داشتم، آنچه بر دستم رفته است به یاری یزدان همه را با هنرهای خویش كه ارزانی اهورا مزدا بوده است به انجام رسانده ام. اهورا مزدا مرا و كار های مرا بپایاد.